ಹೆದ್ದಾರಿ ಬದಿಯ ಉದ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಧೂಳು ತಿನ್ನುತ್ತಾ ನಿಂತಿದ್ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ‍್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರ ಆ ಪ್ರತಿಮೆಗೆ ಅದೊಂದು ದುರದೃಷ್ಟಕರ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಜೀವ ಬಂತು. ಸ್ವಾತಂತ್ರ‍್ಯ ಸಿಕ್ಕಿ ಒಂದೆರಡು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಬಿಟ್ಟ ಮಹಾತ್ಮರ ಪ್ರತಿಮೆಯಾಗಿತ್ತದು.
ಜೀವ ಬಂದ ಕೂಡಲೇ ಪ್ರತಿಮೆ ತನ್ನ ಎತ್ತರದ ಚೌಕಿಯಿಂದ ಕೆಳಕ್ಕೆ ಧುಮುಕಿತು, ಅದಕ್ಕೆ ತನ್ನ ಕಾಲದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ‍್ಯ ಹೋರಾಟದ ಕೆಚ್ಚು ನೆನಪಿಗೆ ಬಂತು.
ಇಷ್ಟು ದಿನ ಪ್ರತಿಮೆಯಾಗಿತ್ತಲ್ಲವೇ ಈಗಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಸಂದಿಗ್ಧತೆ ತಿಳಿದಿರಲಿಲ್ಲ. ರಾಜಾಜೋಷವಾಗಿ ಓಡುತ್ತಿದ್ದ ಕಾರುಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ಪ್ರತಿಮೆಗೆ ಖುಷಿಯಾಯಿತು. ಜನರಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆ ಬಂದಿದೆ, ಇಷ್ಟು ಸಪಾಟಾದ ರಸ್ತೆಗಳಾಗಿವೆ, ಐಷಾರಾಮಿ ಕಾರುಗಳಿವೆ, ನಾನು ಸ್ವಾತಂತ್ರ‍್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಡಿದ್ದು ಸಾರ್ಥಕ ಎನಿಸಿತು.
ಹಾಗೇ ಹೆದ್ದಾರಿ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ನಗರದ ಕಡೆಗೊಂದು ಸರ್ಕೀಟು ಹೊರಟಿತು ಪ್ರತಿಮೆ. ನಡೆದು ಸುಸ್ತಾದಾಗ ದಾರಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಬಸ್ ಬೇಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ದಣಿವಾರಿಸಲು ಹೊರಟರೆ ಅಲ್ಲಿ ಮುಲುಗುತ್ತಾ ಕುಳಿತಿದೆ ಒಂದು ಜೀವ. ಹರಕು ಕಂಬಳಿ ಹೊದೆದು ಕುಳಿತಿದ್ದ ಭಿಕ್ಷುಕನವನು.
ಚಳಕ ಹೊಡೆದಂತಾಯ್ತು ಪ್ರತಿಮೆಯ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ..ನಾನು ಬಡವರು-ಶ್ರೀಮಂತರ ನಡುವೆ ಅಂತರವಿರಬಾರದು ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದೆ..ಆದರೆ ಇಷ್ಟು ಕಡುಬಡವನಿರುವುದು ಹೇಗೆ? ಸ್ವಾತಂತ್ರ‍್ಯ ಬಂದು 64 ವರ್ಷಗಳೇ ಆಗಿಹೋದರೂ ಇನ್ನೂ ಭಿಕ್ಷುಕರಿದ್ದಾರೆಯೇ ಇಲ್ಲಿ ಎಂದು ಪ್ರತಿಮೆ ಭಿಕ್ಷುಕನಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿತು.
ಹೆಹ್ಹೆಹ್ಹೆ...ಒಳ್ಳೇ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕಣಯ್ಯಾ...
‘ಎಲ್ಲಿಂದ ಬಂದೆ ನೀನು? ಅಲ್ಲಾ ಹಾಕಿದ ಗುಂಡು ಇಳಿದಿಲ್ವಾ?’ ಭಿಕ್ಷುಕ ಕೇಳಿದ.
ಪ್ರತಿಮೆಗೆ ಒಂದೂ ತಿಳಿಯಲಿಲ್ಲ..ಸುಮ್ಮನೆ ಮುಖ ಮುಖ ನೋಡಿತು.
‘ನಾನೊಂದು ಪ್ರತಿಮೆ, ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಅದೋ ಅಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದೆ ಈಗ ಜೀವ ಬಂತು...ಸುಮ್ಮನೆ ಇಲ್ಲೇನಾಗುತ್ತಿದೆ ನೋಡಬೇಕಿದೆ’
ಓ ಹಂಗಾ. ಕೇಳು..ನೋಡು ನಮ್ಮ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಇರೋದೇ ಹೀಗೆ..ದೇಶ ಬಹಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗಿದೆ ಈಗ. ಎಲ್ಲೇ ನೋಡಿ ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್, ಕೈಗಾರಿಕೆ, ಮಾಲ್, ಬಿಎಂಡಬ್ಲ್ಯು ಕಾರು ಬಂದಿದೆ, ಆದರೂ ನಾವು ಕೆಲವರು ಹೀಗೇ ಇದ್ದೇವೆ, ನಮಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಉದಾಸೀನ ಎಂದು ಸಮಾಜದ ಆಢ್ಯರು ಹೇಳ್ತಾರೆ...ನನ್ನಲ್ಲಿದ್ದ ಜಮೀನು ಕೈಗಾರಿಕೆಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ದರು. ನನಗೆ ಕೈಗೊಂದಿಷ್ಟು ಕಾಸು ಕೊಟ್ಟರು, ಕಾಸು ನೋಡಿ ಬುದ್ಧಿ ಕೆಟ್ಟಿತು, ಈಗ ಇಲ್ಲಿದ್ದೇನೆ ನೋಡು.
ಎಲ್ಲಾ ಹಾಳಾಗಲು ನೋಡು ನಮಗೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ‍್ಯ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದೇ ಕಾರಣ.ಆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ‍್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರೇನಾದರೂ ಸಿಕ್ಕಲಿ...ಬಿಡೋದಿಲ್ಲ..ಭಿಕ್ಷುಕ ಅಬ್ಬರಿಸತೊಡಗಿದ.
ನಾನು ಸ್ವಾತಂತ್ರ‍್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರನೇ, ಸತ್ಯವಂತ, ಅಹಿಂಸಾಪರ ಹೋರಾಟಗಾರ...ಎಂದಿತು ಪ್ರತಿಮೆ.
ಹೌದಾ...ಈಗ ರಾತ್ರಿ. ಯಾರೂ ನೋಡುವುದಿಲ್ಲ. ನಿನಗೂ ಏನೂ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ..ಇನ್ನು ನಿಂತು ಜನರ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಸಿಗಬೇಡ, ನೀನೂ ನೋಡಲು ಹೋಗಬೇಡ..ನೋಡಿದರೆ ನೀನು ಸಹಿಸಲಾರೆ.
ನೋಡು ಇದೇ ರಸ್ತೆ ಮೂಲಕ ದೊಡ್ಡ ಟ್ರಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಮಣ್ಣನ್ನೇ ಸಾಗಿಸಿ ಅದೋ ಆ ಬಂದರಿನ ಮೂಲಕ ಕಳುಹಿಸುತ್ತಾರೆ, ಮಣ್ಣೂ ಈಗ ಚಿನ್ನವಾಗಿದೆ.
ಇಲ್ಲಿ ಕೊಲೆಗಾರರು, ದೋಚುವವರು, ಲೂಟಿಕೋರರೂ ಎದೆಯುಬ್ಬಿಸಿ ನಡೆಯುತ್ತಾರೆ, ನಿನ್ನಂತೆ ಸತ್ಯ ಸತ್ಯ ಎಂದವರು ಸತ್ತಂತೆಯೇ, ಹಾಗಾಗಿ ಎಲ್ಲಾದರೂ ಓಡಿ ಬದುಕಿಕೋ ಯಾರ ಕೈಗೂ ಸಿಗಬೇಡ ಎಂದ ಭಿಕ್ಷುಕ.
ಪ್ರತಿಮೆಗೆ ಗಾಬರಿಯಾಗಿ ಹೊರ ಬಂದು ಆಕಾಶ ನೋಡಿತು. ರಸ್ತೆ ಪಕ್ಕ ನಡೆಯತೊಡಗಿತು.
ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಕಾರೊಂದು ದೂರ ನಿಂತಿತು...ಏನನ್ನೋ ಎಸೆದು ಹಾಗೇ ಸರಿದು ಹೋಯಿತು..ಪ್ರತಿಮೆ ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ ನೋಡಿದರೆ ಅದೊಂದು ದೇಹವಾಗಿತ್ತು. ಯುವತಿಯ ದೇಹ...ಪ್ರಾಣವಿಲ್ಲದ ದೇಹ..ದೇಹ ತುಂಬ ಗೀರುಗಳು..
ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಪೊಲೀಸ್ ಜೀಪೊಂದು ಬಂತು...ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ನೋಡಿ ಪೊಲೀಸರಿಗೆ ಯಾರೋ ಕಳ್ಳನೋ, ಕೊಲೆಗಾರನಂತೆಯೋ ಕಂಡಿತು...ನಿಲ್ಲು ನಿಲ್ಲು ಎನ್ನುತ್ತಾ ಪಿಸ್ತೂಲು ತೋರಿಸಿ ಅಧಿಕಾರಿ ಬೊಬ್ಬಿರಿದ.
ಪ್ರತಿಮೆಗೆ ಭಿಕ್ಷುಕ ಹೇಳಿದ್ದು ನೆನಪಾಯ್ತು..
ನನಗಿದು ಕಾಲವಲ್ಲ ಎಂದಿದ್ದೇ ಪ್ರತಿಮೆ ಓಟಕ್ಕಿತ್ತಿತು..ಪೊಲೀಸರು ಬರುವ ಮೊದಲೇ ಪರಾರಿಯಾಯಿತು.
ಮರುದಿನ ಅಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಪ್ರತಿಮೆ ಕಂಡುಬರಲಿಲ್ಲ.
ಅಂದು ಸಂಜೆ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ‍್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರ ಪ್ರತಿಮೆ ನಾಪತ್ತೆ ಎಂಬ ಒಂದು ಸುದ್ದಿಯೂ ಪ್ರತಿಮೆಯಿಲ್ಲದೆ ಅನಾಥವಾಗಿ ಕಾಣುವ ಅದರ ಪೀಠದ ಚಿತ್ರವೂ ಪ್ರಕಟವಾಗಿತ್ತು.
ಅದೇ ದಿನ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳು ಅದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನೇ ಅಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುವುದು ಎಂಬ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನೂ ನೀಡಿದರು.
ಇಂಥದೇ ಅದೊಂದು ದಿನ ಪಿರಿಪಿರಿ ಮಳೆಗೇ ಈ ಊರು ಸಾಕು ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದ ಗೋಪಾಲ ಬೆಳಗ್ಗೆ ಮೊದಲ ಬಸ್ಸೇರಿ ಹೊರಟು ಬಿಟ್ಟದ್ದು.....
ಈ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಏನೇ ಮಾಡಿದರೂ ಪ್ರಯೋಜನವಿಲ್ಲ. ಭತ್ತಕ್ಕೆ ರೇಟಿಲ್ಲ, ಅಡಕೆಗೆ ರೇಟು ಏರುವುದಕ್ಕಿಂತ ಬೀಳೋದೇ ಹೆಚ್ಚು, ಒಳ್ಳೆ ಮೆಣಸು ಉದ್ಧಾರವಾಗಲು ರೋಗ ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ, ಬೇಸಗೆ ಬಂದ ನಂತರ ನೀರಿಗೂ ತತ್ವಾರ...ಹೀಗೆ ಎಲ್ಲ ಕೃಷಿಕರಂತೆ ಗೋಪಾಲನೂ ತತ್ತರಿಸಿದವನೇ. ಅದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಊರು ಬಿಟ್ಟ ಸರಿಯಾಗಿ ಹತ್ತುವರ್ಷದ ನಂತರ ಮತ್ತೆ ಊರಿಗೆ ಅದೇ ಪಿರಿಪಿರಿ ಮಳೆಗೆ ಬಂದಿಳಿದಿದ್ದಾನೆ.
ಅಂದು.....
ಕೃಷಿವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಎಂಎಸ್ಸಿ ಮಾಡಿ ರೈತನೇ ನನ್ನ ಆದರ್ಶ ಎಂದುಕೊಂಡು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಮತ್ತೆ ಮನೆಗೆ ಮರಳಿದ ಬೆರಳೆಣಿಕೆ ವೀರಾಧಿವೀರ ಯುವಕರಲ್ಲಿ ಗೋಪಾಲನೂ ಒಬ್ಬ. ಆತನ ಬ್ಯಾಚ್‌ನ ಉಳಿದವರೆಲ್ಲ ಉನ್ನತ ವ್ಯಾಸಂಗಕ್ಕೆಂದು ಫಾರಿನ್ನಿಗೋ, ಬೆಂಗಳೂರಿಗೋ ಹೀಗೆಲ್ಲೋ ಹೋದರೆ ಗೋಪಾಲ ಮಾತ್ರ ಮನೆಗೆ ಮರಳಿದ.
ಮನೆಯಲ್ಲಿ ತಂದೆ ಆರೋಗ್ಯ ಸರಿಯಿಲ್ಲದೆ ಮನೆ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿರಿಸಿದ್ದ ಹಾರೆ ಪಿಕಾಸಿ ಹೊರಬಂದವು. ಮನೆಯ ಕೊಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಊರಿನ ಗಿಡ್ಡ ತಳಿಯ ದನಗಳೊಂದಿಗೆ ಒಂದೆರಡು ಜೆರ್ಸಿಗಳು, ಕ್ರಾಸ್‌ಗಳೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡು ಗೋಪಾಲನ ಊರಿನ ಕ್ಷೀರಕ್ರಾಂತಿಗೆ ತಮ್ಮದೂ ಕೊಡುಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದವು. ಎಸ್ಸೆಸ್ಸೆಲ್ಸಿಯಲ್ಲಿ ಫೇಲಾಗಿ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಒಂಟಿಯಾಗಿದ್ದ ತಮ್ಮ ಮುಕುಂದನಿಗೂ ಅಣ್ಣನ ಹುರುಪು ನೋಡಿ ಚಿವುಟಿದಂತಾಯ್ತು.
ಅಣ್ಣ ತಮ್ಮ ಸೇರಿ ಗೇಯ್ದದ್ದೇ....ಮೊದಲ ಮೂರು ವರ್ಷದಲ್ಲಂತೂ ಯಶಸ್ಸೇ ಬಂತು...ಆದರೆ ಯಾವಾಗ ಭಾರತ ಗ್ಯಾಟಿಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿತೋ ಇತ್ತ ಗೋಪಾಲನಿಗೂ ನಡುಕ ಶುರುವಾಯ್ತು. ಭತ್ತ ಅಡಕೆ, ಮೆಣಸು, ಬಾಳೆ ಎಲ್ಲದಕ್ಕೂ ದರ ಕುಸಿತ ಶುರುವಾಯ್ತು. ಸೊಸೈಟಿಗೆ ಅಡಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿ ಇಟ್ಟು ಬರುವುದೂ, ದಿನಗಟ್ಟಲೆ ರೇಟು ಏರಲು ಕಾಯುವುದೂ ಶುರುವಾಯ್ತು. ಎಷ್ಟಾದರೂ ಕೃಷಿವಿಜ್ಞಾನಿಯಲ್ಲವೇ ಗೋಪಾಲ, ಛಲ ಬಿಡಲಿಲ್ಲ. ಈ ಅಡಕೆ ಭತ್ತ ವಿಷಯ ಸಾಕು, ಫ್ಲೋರಿಕಲ್ಚರ್‍ ಮಾಡೋಣ ಎಂದು ತಮ್ಮನಿಗೆ ಹುರಿದುಂಬಿಸಿದ.
ಬ್ಯಾಂಕಿಂದ ಲೋನ್ ಮಾಡಿ ತೋಟದಾಚೆಗಿನ ಕೆರೆಯ ಮೇಲಿರುವ ಗುಡ್ಡ ಬುಲ್‌ಡೋಜರಲ್ಲಿ ಸಪಾಟಾಗಿಸಲಾಯ್ತು. ಅಲ್ಲೊಂದು ಗ್ರೀನ್‌ಹೌಸ್ ನಿರ್ಮಾಣವೂ ಆಯ್ತು. ಈ ಎಲ್ಲ ಹೊಸ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳನ್ನೂ ಗೋಪಾಲನ ಊರು ಅಚ್ಚರಿ, ಸಂಶಯ ಹಾಗೂ ವ್ಯಂಗ್ಯದಿಂದ ನೋಡಿತು.
ಇದೆಲ್ಲಾ ಮಾಡಿ ಈ ಪ್ರಾಣಿ ಉದ್ಧಾರವಾಗದು ಎಂದು ಊರಿನ ಹಿರಿಯರು ಆಡಿಕೊಂಡರು. ಹಾಗೆ ಊರಿನ ರಾಮಕೃಷ್ಣನ ಚಾ ಹೊಟೇಲಿನಲ್ಲಿ ಸಂಜೆ ಸಭೆ ಸೇರುವ ಊರ ಗಣ್ಯ ಮಧ್ಯವಯಸ್ಕರು ಗೋಪಾಲನ ಫ್ಲೋರಿಕಲ್ಚರಿನ ಸತ್ಯಾಸತ್ಯತೆಯನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿದರು. ಫ್ಲೋರಿಕಲ್ಚರು ಈ ಊರಿನ ಹವಾಗುಣಕ್ಕೆ ಒಗ್ಗದೆಂದೂ, ಇಲ್ಲಿನ ಗಿಡಗಲ್ಲಿ ಹೂವು ಅರಳುವುದು ಕಷ್ಟವೆಂದೂ, ಇದು ಕೇವಲ ಆರಂಭಶೂರತ್ವವಷ್ಟೇ ಎಂದೂ ತಮ್ಮ ಅನುಭವದ ಸಾರವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡರು.
ಸಂಜೆ ದೂಮಣ್ಣನ ಗಡಂಗಿನಲ್ಲಿ ಗಂಗಸರ ಕುಡಿಯಲು ಬರುವವರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ‘ಅವೆಂಚಿನವೋ ಕಲ್ಚರ್‌ಗೆ(ಅದೇನೋ ಕಲ್ಚರಂತೆ)’ ಎಂದು ಹೂವಿನ ಕೃಷಿಯೆನ್ನುವುದು ಒಂದು ದಿಗಿಲು ಮೂಡಿಸುವ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾಗಿತ್ತು.
ಹೀಗೆ ಊರಿನವರ ಪ್ರಲಾಪಗಳ ನಡುವೆಯೇ ಗೋಪಾಲನ ಹೂವಿನ ತೋಟದಲ್ಲಿ ಆರ್ಕಿಡ್‌ಗಳು, ಅಂತೂರಿಯಂ, ಗ್ಲಾಡಿಯೋಲಸ್‌ನಂತಹ ಗಿಡಗಳು ಸೊಂಪಾಗಿ ಬೆಳೆದವು. ಇನ್ನೇನು ಹೂ ಬಿಡಬೇಕು ಎಂಬಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಮಳೆ ಶುರುವಾಯ್ತು. ಅಕಾಲಿಕ ಮಳೆ, ಹವಾಮಾನ ವೈಪರೀತ್ಯವಾದ್ದರಿಂದಲೋ ಏನೋ ಗಿಡಗಳು ಹೂ ಬಿಡುವ ಮೊದಲೇ ಕೊಳೆಯಲು ಆರಂಭಿಸಿದವು.
'ಯಾನ್ ದುಂಬೇ ಪಣ್ತಿಜ್ಯ, ಇಂದು ಪೂರ ಯಾಪ ನಮ ಊರುಡು ನಡಪ್ಪೆರ'(ನಾನು ಮೊದಲೇ ಹೇಳಿದ್ದೆ ಇದೆಲ್ಲ ಯಾವಾಗ ನಡೆಯುವುದು) ಎನ್ನುವುದು ಊರವರೆಲ್ಲರ ಬಾಯಲ್ಲಿ ಕಾಮನ್ ಡಯಲಾಗ್ ಆಗಿ ಹೋಯ್ತು.
ಗೋಪಾಲನಿಗಂತೂ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ತಂದೆಯ ಕೈನಲ್ಲೂ ಏನೇನೋ ಕೇಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತಾಯ್ತು, ನಿನ್ನನ್ನು ಅಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಓದಿಸಿದ್ದು ಹೀಗೆ ಬರ್ಬಾದಾಗೋದಕ್ಕಲ್ಲ, ಇಲ್ಲಿ ಮತ್ಯಾಕೆ ಬಂದು ಹಾಳಾದೆ ಎಂದೆಲ್ಲ ತಂದೆ ತಾಯಿ ಇಬ್ಬರೂ ಸೇರಿ ಹಲುಬಿದಾಗ ಗೋಪಾಲನಿಗೆ ಕೆಡುಕೆನಿಸಿತು. ಏನಾದ್ರೂ ಮಾಡಿ ಸಾಲ ತೀರಿಸು, ನಾನೂ ಆದರೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವೆ ಎಂದು ತಮ್ಮನಿಗೆ ಮಲಗುವಾಗ ರಾತ್ರಿ ಹೇಳಿದ್ದ, ಮನದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಧಾರ ರೆಕ್ಕೆಗಟ್ಟಿತ್ತು.
ತಮ್ಮನಿಗೆ ಡೌಟು ಬಂದಂತೆಯೇ ಆಯಿತು. ಬೆಳಗ್ಗೆ ನೋಡುವಾಗ ಗೋಪಾಲ ಊರು ಬಿಟ್ಟಿದ್ದ. ಮೊದಲ ಬಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಗ್‌ ಹಿಡಿದು ಹೋಗಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಂಡಕ್ಟರ್‍ ಊರಲ್ಲಿ ಟಾಂ ಟಾಂ ಮಾಡಿದ. ಸಾಲ ತೀರಿಸಲಾಗದೆ ಹೇಡಿಯಂತೆ ಓಡಿ ಹೋಗಿದ್ದಾನೆ ಎಂದೂ ಊರಿನವರೆಲ್ಲ ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಿದರು.
*******
ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಕೃಷಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧಕನಾಗಿ ಸೇರಿಕೊಂಡ ಗೋಪಾಲ. ಏಳು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಪಿಎಚ್‌ಡಿ ಪದವಿ ಗಳಿಸಿದ. ಮಣ್ಣಿನ ಫಲವತ್ತತೆ ಬಗ್ಗೆ ವಿಶೇಷ ಆಸಕ್ತಿಯಿತ್ತು ಆತನಿಗೆ. ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಹೊರವಲಯದ ರೈತನೊಬ್ಬನ ಫಲವತ್ತಾದ ಗದ್ದೆಯನ್ನು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ. ಆತ ಹೋದಲ್ಲೆಲ್ಲ ಹಣೆಬರಹವೇ ಹೀಗೆ ಎಂಬಂತಾಗಿ ವಿಶೇಷ ಐಟಿ ವಲಯಕ್ಕಾಗಿ ಆತನ ಪ್ರಯೋಗದ ಗದ್ದೆಯೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಸುತ್ತಲಿನ ನೂರಾರು ಹೆಕ್ಟೇರ್‍ ಭೂಮಿ ಸರ್ಕಾರದ ವಶವಾಯಿತು.
ಗೋಪಾಲ, ಇನ್ನು ನಮ್ಮ ಸಂಶೋಧನೆಯಿಂದ ಏನೂ ಆಗದು, ದಿನವೂ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಭೂಮಿ ಸ್ವಾಧೀನಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ ನೋಡು, ರೈತರೇ ಮಣ್ಣಾದರೆ ಇನ್ನು ನಮ್ಮ ರೀಸರ್ಚ್ ಯಾರಿಗಾಗಿ ? ಹೀಗೊಂದು ಮೂಲಭೂತ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನೇ ಹಾಕಿದರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕುಲಪತಿಗಳು.
ಊರಿನ ವಿಚಾರಗಳು ಇನ್ನೂ ಗೋಪಾಲನ ಕಿವಿಗೆ ಬೀಳುತ್ತಲೇ ಇದ್ದವು, ಕಾರಣ ಚಡ್ಡಿ ದೋಸ್ತಿ ರಾಘವನಿಂದ. ತಾನು ಎಲ್ಲಿದ್ದೇನೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ರಾಘವನಿಗೆ ಮಾತ್ರ ತಿಳಿಸಿದ್ದ ಗೋಪಾಲ. ಇದನ್ನು ರಹಸ್ಯವಾಗಿಯೇ ಇಡುವಂತೆ ಹೇಳಿದ್ದ. ಇಲ್ಲವಾದರೆ ತಾನು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿರುವ ವಿಷಯಕ್ಕೂ ಮಸಾಲೆ ಅರೆಯುತ್ತಾರೆ ಎನ್ನುವುದು ಆತನಿಗೆ ಗೊತ್ತು.
ಅದೊಂದು ದಿನ ಬೆಳಗ್ಗೆ ಕಾಫಿ ಕುಡಿಯುವಾಗಲೇ ರಾಘವನ ಫೋನ್. ಊರಿನಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಲಯಕ್ಕೆ ನೊಟೀಸ್ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಈಗಾಗಲೇ ಭೂಮಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಬೆಲೆ ಸಿಗಬೇಕು ಎಂದು ಹೋರಾಟ ಮಾಡಲು ಒಂದು ಸಂಘಟನೆ, ಸ್ವಾಧೀನ ಮಾಡಲೇ ಬಾರದು ಎಂಬ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಇನ್ನೊಂದು ಸಂಘಟನೆ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿವೆ ಎನ್ನುವುದು ಆತನ ಫೋನ್‌ನ ಸಾರ.
********
ಫೋನ್ ಕರೆ ಬಂದ ಮರುದಿನ ರಿಜಿಸ್ಟ್ರಾರ್‌ಗೆ ತನ್ನ ರಾಜಿನಾಮೆ ಪತ್ರ ಕೊಟ್ಟು, ಕುಲಪತಿಗಳವರಿಗೊಂದು ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿ, ಇನ್ನು ಈ ದೇಶಕ್ಕೆ, ನನ್ನಂತಹ ಕೃಷಿ ವಿಜ್ಞಾನಿಯ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ, ಖಜಾನೆಗೆ ಸಖತ್ ಉಳಿತಾಯ ಎಂದು ದೇಶಾವರಿ ನಗೆಯೊಂದು ಬೀರಿ ಹೊರಟುಬಂದ.
ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ನ ಪ್ರಯೋಗದ ಗದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿನ ಹೊಸ ಹೊಸ ತಳಿಯ ಭತ್ತಗಳು, ಧಾನ್ಯಗಳ ಪೈರು ಪೇಲವವಾಗಿ ತೊನೆಯುತ್ತಿದ್ದವು
*********
ಹಾಗೆ ಹೊರಟು ಬಂದ ಗೋಪಾಲನೀಗ ಊರಿನ ಸೇತುವೆಯಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದಾನೆ. ಕೆಳಗೆ ಹೊಳೆಯಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ ಕೆನ್ನೀರು ಭೋರ್ಗರೆಯುತ್ತಿದೆ. ಮನದಲ್ಲಿ ನೂರೆಂಟು ಭಾವ. ಮತ್ತೆ ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗುವುದೋ, ವಿಶೇಷ ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಲಯಕ್ಕೆ ಕೃಷಿಭೂಮಿ ಸ್ವಾಧೀನಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧದ ಸಮಿತಿಯಲ್ಲಿ ಹೋರಾಟಗಾರನಾಗುವುದೋ...ಮತ್ತೆ ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಏನಾದರೂ ಕೆಲಸ ಹಿಡಿಯುವುದೋ, ಈ ಊರಿನಲ್ಲಿ ನಿಂತರೇನು ಮಾಡಬಹುದು?
ಹೀಗೆ ಸೇತುವೆ ಮಧ್ಯೆ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳ ಪ್ರವಾಹದಲ್ಲಿ ಗೋಪಾಲ ಕಳೆದುಹೋದ...
